dinsdag 25 februari 2020

Wat heeft vilten nou met Yoga te maken?


Pratyahara of abstractie is, als het ware, de nabootsing door de zintuigen van het denkvermogen door zich terug te trekken, los te maken van hun objecten.(YS 2.54)


“Waar zijn de yogamatjes?” Verbaasd keek hij om zich heen. Iedere zaterdagavond komt hij samen met nog een aantal andere jongens bij mij, om het alledaagse te ontstijgen. Door yoga te beoefenen, naar binnen te keren en op zoek te gaan naar (eigen) wijsheid. Maar dit keer was de ruimte leeg en nodigde ik ze uit om lekker aan de grote tafel te komen zitten. Ik had namelijk zin om te vilten.


Stilte als een natuurlijke deken
Na de uitleg over de vilttechniek, en een Youtube-filmpje over hoe de merino-wol geschikt wordt gemaakt om te vilten, gingen ze enthousiast aan de slag. “Is het goed zo?”, hoorde ik regelmatig, waarna ik ze liet zien hoe je het vilt zelf kan testen, door het even in het warme water te houden. Blijft het aan 1 stuk, dan kun je verder. Zoniet, dan vereist het nog wat meer geduld en zachtheid om van de verschillende stukjes wol een geheel te maken. Wat met het vilt gebeurde, gebeurde ook met de groep: het werd langzamerhand een geheel. Geen gedoe meer over wie waar zit, welk stukje vilt je recht op hebt, irritaties onderling of wat je nog met de ander moest bepraten. De stilte viel als een natuurlijke deken over ons heen.

Ik weet zeker dat jij het straks weet
Opeens stond hij naast me, legde zijn natte hand op mijn schouder en fluisterde me in: “Eeeh Angela, wat heeft dit eigenlijk met yoga te maken?” Er gingen allerlei gedachten door me heen, die ik graag met hem en de andere jongens zou willen delen. Maar zou het niet vele malen krachtiger zijn, wanneer hij zijn eigen realisatie zou mogen ontvangen? Ik besloot de vraag te parkeren en fluisterde terug: “Ik weet zeker dat je dat aan het eind van de les weet…”, waarna ik mijn aandacht weer richtte op het stukje vilt in mijn hand. Een uur lang werkten we in stilte verder.

De kracht van de zintuigen
Wat de jongens deze les mochten ervaren, was de kracht van de zintuigen. En de vijfde stap in Yoga: pratyahara. Pratyahara is de techniek om los te komen van de prikkels van de buitenwereld. Prikkels die binnen komen via onze zintuigen: de tast, het gehoor, de smaak, de geur, het zicht. Dat kan het suizen van de wind zijn, het snuiten van je neus, het piepen van je mobiele telefoon enz. Alles wat ons afleidt van onze binnenwereld. Wij ontdekten dat sommige prikkels ons ook kunnen helpen om juist naar binnen te keren en volledig te verstillen. Bij het vilten was dat de combinatie van de zachte stof in mooie tinten, de geur van de olijfoliezeep, het warme water en de repeterende beweging van de vingers op de palm van onze hand.

“Ik weet het…”, vertelde hij me met zachte stem na afloop. Bij yoga hebben we geleerd om ons af en toe even terug te trekken in “ons ei”. En dan wordt het heel stil. “Dat kan dus ook door te vilten!”

De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Misschien kom jij door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.

vrijdag 8 maart 2019

Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet

Concentratie is het vasthouden van het denken binnen een begrensde, mentale ruimte (het object van de concentratie) (YS 3.1)

“Mogen we een tiktok-filmpje opnemen in de yogales?”, vroegen de drie meiden met een luide stem. Hun yogales zou pas om 15.00 uur beginnen, maar ze stonden al een kwartier ongeduldig te wachten. Met hun mobiel natuurlijk in de hand, ondertussen een selfie makend en druk pratend. “Mmm, wat zou jullie filmpje te maken kunnen hebben met de les?”, was mijn antwoord. Het bleef even stil, ik wachtte nieuwsgierig af op wat komen ging. Maar er kwam niets, hun aandacht was al weer gericht op de “groep 8 app”, waar de laatste roddel in werd besproken. Een lekker begin van de les, mompelde ik binnensmonds, terwijl ik op mijn yogakussentje plaatsnam.

“Ik heb zojuist buiten een eerste bloem aan de struik gevonden en die voor jullie meegenomen…” begon ik de les. De mobieltjes waren inmiddels op “stil” gezet en nadat iedereen op zijn eigen yogamatje zat, leek het of de rust was teruggekeerd. Zeker toen ik ze het raadsel voorlegde: “Wij kunnen binnen 1 minuut van die ene bloem wel 12 bloemen maken.” “Onmogelijk”. Maar er kwamen langzamerhand wat suggesties. “Gewoon met je ogen dicht”, opperde iemand. “Ja, of een foto maken en die doorsturen naar 12 anderen”. Ik besloot mijn spiegeltje uit de koffer te pakken en de verwondering was groot. “Wow”.

Het gewone denken van de mens wordt volgens Patanjali in de Yoga Sutra’s geniaal in kaart gebracht met behulp van letters: A B C D E F G. Waarbij iedere letter voor een nieuwe gedachte staat die vliegensvlug bij je op kan komen, veelal door associatief denken. Wanneer je je enigszins kunt concentreren, dan zou je het alsvolgt kunnen zien: A A C A A B A D. En wanneer je helemaal in 1 object van meditatie op kan gaan, dan wordt het: A A A A A A A. De verstrooiingen worden steeds minder en de concentratie neemt steeds meer toe. Eenpuntige gerichtheid.

Voor ik verder ga, wil ik je vragen om eens even een blik te werpen op een bloem bij jou in huis. Gewoon een paar minuten naar kijken. Gelukt? Dat is precies wat de kinderen deze les ook deden. Ze keken een paar minuten naar een bloemenmandala. Waarna aan het eind van de yogales naar precies dezelfde mandala nog eens werd gekeken. Wat bleek? “Ik zie nu veel meer details!”, “Het lijkt wel of ik de roos in het midden werd”, “Het was me helemaal niet opgevallen dat er zo’n kleurige bladerkrans om heen zat”. En zo gingen ze nog even door. Je kunt het zelf ook ervaren door na een aantal yogaoefeningen nog eens naar diezelfde bloem in huis te kijken. En?

Yoga leidde in deze les dus tot minder verstrooiingen en eenpuntige gerichtheid. Maar er bleken meer effecten te zijn. “Ik voel me nu net zo ontspannen als in de natuur”, verzuchtte een meisje met rode wangen en een twinkel in de ogen. “Ik werd zo blij dat het me uiteindelijk lukte om die moeilijke houding toch een paar tellen vol te houden”, vertelde een ander trots. En dan waren er nog twee meiden in slaap gevallen. “Ja, dat komt omdat ze ’s avonds laat op hun mobiel stiekem tiktok-filmpjes kijken…”wist hun vriendin te vertellen. Ze glimlachte er bij.



De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Misschien kom jij door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.


vrijdag 8 februari 2019

Yoga leidt tot niets


Yoga is het stilzetten van de wijzigingen van het denken (YS 1.2)

“Ik begrijp hier werkelijk niets van…”, verzuchtte een van de deelnemers aan de docentenopleiding. We zaten met de groep aan tafel, in het midden stond een thermoskan met thee en een bakje met nootjes. Na een 1,5 uur durende yogales was het nu tijd geworden voor de theoretische kant van de Yoga: De Yoga Sutra’s van Patanjali. De opdracht was om de eerste sutra te gaan “diep lezen”, met een vinger onder de regel en vervolgens een aantekening te maken wanneer er iets was in de tekst dat je raakte. Na 5 minuten werden de eerste woorden opgeschreven en er waren zelfs al deelnemers die een heel a4 vol hadden na een kwartier. Waarna we gezamenlijk de sutra gingen ontleden en hiermee inzicht kregen in de geschiedenis van de Klassieke Yoga. “Het lijkt wel een heilige tekst”, wist iemand na afloop te vertellen.

Zet jezelf op zij

“Neem niet alleen mijn woorden op, maar begrijp wat ik wil zeggen.”, schreef Nishida Kitaro, de belangrijkste Japanse filosoof van de twintigste eeuw. Ik besefte dat het dit was wat we met elkaar aan het doen waren: jezelf op zij zetten tijdens het lezen van de teksten. En dat kan alleen door zoveel mogelijk openheid te genereren. Na een meditatie lijkt het wel of deze “heilige teksten”, een veel diepere lading met zich meebrengen, dan wanneer je het oppervlakkig leest. Het gaat erom om deze diepere lading te kennen, te begrijpen, het te ervaren en het vervolgens ook uit te kunnen leggen aan je leerlingen. Want daarvoor kwamen deze docenten: om yoga een plek te geven in hun school.  

Een gemeen stemmetje in me

Ook ik had mijn oefening in “diep lezen”. En wel van een van de belangrijkste en bekendste sutra’s uit het boek: Yogas citta-vrtti-nirodhah. Met als vertaling: yoga is het stilzetten van de wijzigingen van het denken. Door veel yogabeoefenaars werd het geinterpreteerd als “stoppen met denken”, maar daar nam ik geen genoegen mee. Twee weken lang las ik iedere dag de sutra, bestudeerde ik de verschillende commentaren en verdiepte ik me in het yoga mensbeeld. Maar ik kwam niet veel verder dan “stoppen met denken”. Tot ik op een dag stil bleef staan bij de volgende zin: “Het spreekt vanzelf dat de betekenis van deze woorden pas voldoende duidelijk zal worden als het boek grondig bestudeerd is en als de diverse aspecten van het onderwerp overwogen zijn in hun betrekking tot elkaar.” “Zie je wel, nu heb je 8 jaar lang je bezig gehouden met Yoga en de 2e sutra uit het boek begrijp je nog niet eens, laat staan dat je het kunt uitleggen aan je leerlingen”, klonk een gemeen stemmetje diep in mij.

De ballon steeg op

 “Gaan jullie vanavond naar de heksenkring?”, vroeg dochter Rosalie die ochtend. Ik grijnsde. Ze had onze meditatiegroep, waarmee we iedere maand bij elkaar kwamen, gekscherend heksenkring genoemd. En daar zat misschien wel een kern van waarheid in (!). Ik had besloten om mijn sutra eens even helemaal te laten rusten en me te richten op de oefeningen die op het programma stonden. Wat asana’s, een pranayama, een mudra en vervolgens een samyama op het manipura chakra. Er ontstond een gevoel alsof ik steeds verder opsteeg in een ballon, en alle ballast overboord werd gegooid. Steeds hoger en hoger en een steeds ijlere lucht. Totdat er niets meer was. Ik besefte dat dit in de buurt van mijn sutra kwam, maar dat ik er nog niet was. “Dit is het: Yoga leidt tot niets”, mompelde ik in de auto terug naar huis.

Niets in een wereld vol iets

En is dat ook niet wat er in deze sutra van 4 woorden wordt geschreven? Yoga staat voor verbinding, op verschillende niveaus. Met uiteindelijk de verbinding van Brahman met Atman. Om daar te komen dient er bijvoorbeeld door de 8 stappen van Raja Yoga controle te komen over de verschillende lichamen: het fysieke lichaam, het etherische (energie) lichaam, het astrale lichaam (emoties) en het mentale lichaam (gedachten). Als er controle komt over de vritti’s (dat was de ballast van toen ik in mijn ballon zat), kun je steeds hoger stijgen. En uiteindelijk in Nirbija Samadhi terechtkomen. En dat valt eigenlijk niet te omschrijven. Laat staan uit te leggen. Want hoe leg je “niets” uit in een wereld vol “iets”? 

De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Misschien kom jij door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.

vrijdag 19 oktober 2018

Minder is meer

Pratyahara of abstractie is, als het ware, de  nabootsing door de zintuigen van het denkvermogen door zich terug te trekken, los te maken van hun objecten (YS 2,54)

"Ze hebben er zin in!", vertelde de oma met een glimlach op haar gezicht terwijl haar twee kleinzonen langs mij heen de yogaruimte inrenden. De matjes - die keurig naast elkaar lagen - werden gebruikt als hindernissen. En met een verhit gezicht renden de jongemannen rond. Ik nodigde ze met een zo kalm mogelijke stem uit om plaats te nemen op hun yogamatje, net als de andere kinderen. Ze konden geen minuut stilzitten en ik voelde bij mij, maar ook bij de andere kinderen de spanning toenemen.

Is het al pauze?
"Ik ga naar de wc", meldde de eerste jongeman met een luide stem, terwijl we net waren begonnen met de stilte oefening. "Ik ook!", riep zijn jongere broer, die eerst even mijn reactie afwachtte. Ze renden de gang door op zoek naar de wc, en bleven een tijdje weg. "Wat zijn jullie nu aan het doen?", vroeg de een bij binnenkomst terwijl we de yogagroet deden. En zonder mijn antwoord af te wachten kwam er al weer een volgende vraag: "Wanneer begint de echte judo(!)cursus eigenlijk?" "Wat gaan we dan allemaal doen?" "Is het al pauze?"

Eeeeeeeeel
Ik legde uit dat het geen judo, maar een yogacursus betrof, waar je alleen maar komt voor jezelf. Om te ontspannen, naar binnen te keren."Eeeeeeeeel", hoorde ik een van de jongens roepen. Het bleek geen afkeurende reactie te zijn op mijn uitleg. Een van de andere jongens had een scheet gelaten die nogal stonk. En daar moest de rest natuurlijk om lachen. Er was er eentje die echt de slappe lach kreeg en niet meer kon stoppen. Ik vervolgde mijn uitleg dat je bij yoga ook leert hoe je je kunt gedragen als een mooi mens. Dat je bijvoorbeeld door een scheet te laten, een ander opzadelt met jouw stank. Terwijl je ook even naar de gang had kunnen lopen.

Doe ik het goed?
Het werd tijd voor minder woorden en wat meer fysieke oefeningen. Wellicht dat ze daar de harmonie in konden vinden. "Doe ik het goed?", werd er om de haverklap gevraagd. Bij yoga is er geen goed of slecht, je lichaam geeft jou het antwoord. Ze hadden inmiddels rode konen op de wangen. "Kun je even komen helpen?" "Wat gaan we straks doen?" En na twee oefeningen: "Ik heb zo'n dorst, mag ik even wat gaan drinken?" Tussendoor werd nog even de computergame besproken die ze blijkbaar vlak voor de les hadden gespeeld. "Ssstttt", riepen een paar andere kinderen geïrriteerd. Maar de boodschap kwam nog niet aan.

Alle stipjes staan voor prikkels
Ik besloot om niet meer te reageren op alle prikkels en slechts een stipje te tekenen op mijn tekenbord. Gedurende de resterende tijd werd het bord gevuld met stipjes. Aan het einde van de les liet ik ze het bord zien en vroeg wat ze zagen. Het bleef even stil. "Stipjes!" "Alle stipjes staan voor prikkels. We worden de hele dag gevuld met stipjes. Wat we denken, wat we doen, wat we zien, wat we horen, wat we ruiken, wat we voelen." En ik herhaalde een aantal dingen die de kinderen de afgelopen les hadden geroepen en gedaan. En die dus tot een stipje hadden geleid. Was dit het waard om de stilte te verbreken? Het werd stil. Ik kon een speld horen vallen.

Dan word ik dus rustiger?
De stilte werd door mij verbroken met een rekenvraagstuk om te overdenken. En daar hielden deze jongens wel van. "Stel dat je maar een hoeveelheid 100 aandacht hebt en je hebt 50 stipjes. Hoeveel aandacht gaat er dan naar elk stipje?" "Simpel, dat is 100 gedeeld door 50, twee dus". "En stel dat het je zou lukken om de hoeveelheid stipjes terug te brengen naar 20?" "Ja dan zou ik veel meer aandacht hebben voor de stipjes die overblijven." "Dan word ik dus rustiger?" Dat is wat yoga jou kan brengen: rust in je hoofd. Minder indrukken is zoveel meer aandacht voor de dingen die er echt bij jou toe doen.

Hij werd nu pas echt enthousiast: "Juf, zullen we de volgende les helemaal in stilte doen?"

De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Het kan best zijn dat je door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties en toepassingen komt. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.

Jezus, riep hij uit

De oorzaak van dat wat vermeden moet worden  is de vereniging van de Ziener met het Geziene (YS 2.17)

De zweetdruppels stonden op zijn voorhoofd, een grimmig vertrokken gezicht. Hij deed een poging om de ustrasana te doen tijdens de yoga les, een achterover buiging die hem niet gemakkelijk af ging. "Jezus", riep hij uit en de stilte was verbroken. Er werd wat gegiecheld en er was een andere jongen die met een afkeurende stem zich nog eens afvroeg: wat zeg jij nou? Ik liet het even gebeuren en kwam toen tot het besef dat deze jongeman in de yoga les het had begrepen. Onbewust weliswaar.

Geef je over
"Ik hoorde zojuist in mijn linkeroor iemand om hulp vragen aan Jezus", begon ik mijn uitleg. "En dat is nu precies wat je leert van de oefeningen in de yoga die je lastig vindt. Je kunt het op wilskracht proberen, maar als je je over geeft, ontspant en het langzaam laat gebeuren, ben je pas echt met yoga bezig." "Oh sorry, het was er uit voordat ik het doorhad, Angela", fluisterde hij met een zachte stem. Hij voelde zich duidelijk wat ongemakkelijk bij dit alles. "Ah, ook dat is yoga, je intuïtiefs volgen. En als jij voelt dat Jezus aangeroepen moet worden, dan doe je dat."

Zoekt en gij zult vinden
"Wat heeft yoga dan met God of Jezus of Boeddha of Allah te maken?" was de vraag die daarop volgde. "Yoga heeft in mijn beleving niets te maken met een bepaalde godsdienst. Als je je verder gaat verdiepen in de oude geschriften, dan zal je zien en ervaren dat er wel iets is." "En vanuit die houding, begint je eigen zoektocht. Zoekt en gij zult vinden." Ja, die uitspraak kenden een paar kinderen uit de Bijbel. En een paar ook niet. Maar ze werden wel nieuwsgierig. "Hoe is de aarde dan ontstaan?" "En stammen wij echt van de apen af?" "Is er eigenlijk leven na de dood?" De yoga les kreeg opeens een andere wending.

Beproevingen in het leven
Mijn vriendin had de afgelopen maanden de nodige klesha's (voor haar vervelende gebeurtenissen) op haar pad gehad. Ik wilde haar graag helpen en nodigde haar uit om samen met de yoga naar binnen te keren. "Heb je een vraag, is er iets wat we centraal kunnen stellen?", had ik haar vooraf geappt. Er kwamen heel veel vragen en we besloten er open in te stappen. Als je je opent, kun je namelijk ontvangen. En dat gebeurde ook. We ontdekten dat ieder mens beproevingen krijgt en van daaruit kan groeien. Een ziekte, een overlijden van een dierbare, geldproblemen, ruzie in de familie, het verlies van een baan, een ongeluk. Er zitten lessen in, voor jou. En je beseft dan pas als je je overgeeft, dat in diepe nood een hand wordt uitgestoken. Ook bij mijn vriendin.

Een zwerfkei uit het tuincentrum
"Kijk, dit ben jij", begon ik de yoga les voor de kinderen die over ditzelfde onderwerp ging. En ik had in mijn hand een zwerfkei. "Hoe oud zal hij zijn?" "Waar komt hij vandaan?" Met aandacht luisterden de kinderen naar het verhaal over de kei die ergens hoog in de bergen was afgebrokkeld en met de stroom mee naar beneden was gesleurd. Er waren momenten dat hij in een waterval terechtkwam, of in een draaikolk. Misschien kwam hij in tijden van droogte op de kant te liggen en stroomde hij daarna weer verder. Terwijl hij op een andere steen botste, er raakte een blutsje af. Door de weersinvloeden werd hij anders van kleur, ruwer, of juist zachter. En uiteindelijk werd hij door een graafmachine uit De Waal gehaald en kwam hij in het tuincentrum terecht, waar ik hem kocht voor 30 euro had gekocht.

De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Het kan best zijn dat je door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties en toepassingen komt. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.

Een OHM is geen tante

Zijn aanduider is (Hij wordt aangeduid door) "Om" (YS 1.27)

“A-U-M” De kinderen zongen voorzichtig mee met de mantra tijdens de yogales. “A-U-M”, klonk het voor de tweede keer. En bij de derde keer hoorde ik iemand zingen: “M-I-A-U-W”. Ik gluurde tussen mijn wimperharen door en zag een grote glimlach op haar gezicht. En ik besefte dat ze gelijk had. Waarom beginnen we iedere yogales met het zingen van de ‘A-U-M’ (OHM) en weten we eigenlijk niet eens waarom we dat doen?

Het is een ritueel
Ik besloot er de volgende les een OHM-les van te maken. En vroeg man Erwin om hulp, want in de yogaboeken kon ik weinig informatie vinden over de betekenis van de OHM. En dat terwijl bijna alle yogabeoefenaars het braaf aan het begin van iedere yogales zingen. En de les er ook weer mee afsluiten. “Het is een ritueel, waarbij je je energiecentra opent en na de les ook weer sluit. Het is een aanroep, net als bij een gebed”, vertelde hij me. Maar daar namen we geen genoegen mee. De Wikipedia bleek een uitleg te hebben van het OHM-symbool, wat ik zelf niet direct kon plaatsen. Maar dat wel werd overgenomen door een groot aantal andere websites over yoga. Onze zoektocht ging verder.

Ik zie een drie er in 
“Weten jullie wat dit is?”, vroeg ik aan het begin van de les. Voor ons lag een afbeelding van het OHM-teken.  Er werd diep nagedacht. Daar hielden deze jongens wel van, van raadsels oplossen. “Ik ken dat teken van het Hindoeïsme”, wist iemand mij te vertellen. “Die tekens lijken wel op de tekens die je in de Koran vindt.”, vertelde een ander. “Ik zie er een 3 in!”, was een antwoord van de meest praktische jongeman. En ze bleken allemaal gelijk te hebben. De link met het Hindoeisme legde ik uit, maar ook met de drie letters A-U-M en de sanskriet-tekens, die misschien wel leken op het schrift in de Koran. En de 3 konden we herleiden tot de heilige drie eenheid. Maar er bleek nog meer in te ontdekken. “Als je hem omdraait, kun je er een boom in zien.” “He, kijk dat teken staat ook op mijn yogakussen!”. We waren al een stukje verder gekomen.
(bron: Wikipedia)

Hij hield het niet meer
En terwijl we de OHM hadden gezongen met elkaar en we een aantal yogahoudingen hadden gedaan, ging de uitleg verder. ”De A is het onderste boogje (1) en dat staat voor rajas (activiteit), de staat voor het bovenste boogje (2) aan de linkerkant en dat staat voor tamas (passiviteit). En de M is het rondje (3) er naast en staat voor sattva (harmonie, kalmte).” Gelukkig kwamen er wat voorbeelden om dit te verduidelijken. Er sprong iemand van zijn matje op en hij zei dat hij nu echt even heel hard moest rennen, hij hield het niet meer. “Kijk jongens, dat is rajas!”, vulde ik aan terwijl hij door de ruimte zijn sprintje trok. Er bleek ook iemand nogal slaperig te zijn. “Ah, we hebben hier iemand die in tamas is”. En de sattva kwam ook, toen we kalm op het matje zaten na de les en wat thee dronken.




We zongen "tante"
Al luisterend naar een mantra, waarin uiteraard ook de OHM voor kwam. De kinderen lagen inmiddels ontspannen op een matje met hun ogen dicht en het leek wel of ze even in een andere wereld waren. “Het voelde alsof ik in de zee lag, of eigenlijk in de zee werd meegenomen”, vertelde iemand na afloop met een zachte stem. “Kijk dan is nu het symbool bijna compleet. Wat jij hebt ervaren is asmita samadhi, dat is het dakje (4) in het OHM-teken. “ “En dat puntje (5) er boven dan?” “Dat is wanneer je in Atman bent, maar daar zal ik de volgende les misschien iets over vertellen.” We sloten de yogales af  met het zingen van “tante”, om te ontdekken dat dit toch echt iets heel anders met ons doet dan de “A-U-M”. 


De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Het kan best zijn dat je door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties en toepassingen komt. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.

Dit is mijn laatste les

Abhysa is de poging om stevig gegrondvest te zijn in die staat (namelijk van citta-vrtti-nirodah) (YS 1,13)

"Dit is mijn laatste yogales", zei hij beslist. Hij zat met zijn rug tegen de muur op de gang en speelde een spelletje op zijn mobiele telefoon, terwijl hij me dit meedeelde. "Oh", zei ik verbaasd "En we zijn nog niet eens begonnen!" Nu keek hij me met zijn prachtige bruine ogen even aan. "Ja, weet je, ik ga liever naar hiernaast, weet je" en hij maakte met zijn hoofd een beweging naar links. Ik wachtte het vervolg af. "Daar kom ik iedere dag na school en dan ga ik daar lekker chillen en gamen, weet je. Met mijn vrienden, weet je". Ik besloot het even te laten rusten en hoopte stiekem dat het gevoel van thuiskomen in de yogales voor hem voldoende zou zijn om zijn begeerte naar alle verlokkingen even uit te stellen.

Ik doe niet mee
"Vanavond doe ik niet mee met de yoga" vertelde dochter Rosalie ons de laatste tijd steeds vaker. We hadden er de laatste jaren een ritueel van gemaakt om samen de dag af te sluiten met een uurtje yoga en een kopje thee met yogaverhaal bij het slapen gaan. Het bracht de harmonie in huis en voor ons was het onderdeel van de dag geworden. Net als tandenpoetsen. Haar broer Jerome vroeg er vaak zelf om. Hij was dankbaar voor wat het hem bracht: rust, een sterk en soepel lichaam, concentratie, plezier en een goede gezondheid. Zij koos er steeds vaker voor om nog even een boekje te lezen op bed. En dat lieten we zo: yoga kun je namelijk niet afdwingen, daar kies je zelf voor. En als ze dan eens niet lekker in haar vel zat, besefte ze wat ze nodig had om in haar kracht te komen: yoga. Dan sloot ze zich bij ons aan en deed ze weer een paar weken enthousiast mee.

Ik hoorde de hersenen kraken
"Is er leven na de dood?", was de filosofische vraag in deze yogales. Ik hoorde de hersenen kraken. Sommige kinderen wisten zeker dat ze een onsterfelijke ziel hadden, die het lichaam verliet bij het overlijden en weer in een ander lichaam terug zou komen. "Kun je ook weten wie je in een vorig leven bent geweest?", werd er gevraagd. En ik vertelde over de yogatechnieken voor gevorderde yogabeoefenaars waarmee je dat kon achterhalen. Waarmee je ook het tijdstip van je eigen overlijden te weten kunt komen. "Maar wil je dat weten en wat zou er dan veranderen in je leven? Zou je dan nog naar school gaan?" En ik vertelde de kinderen over een tv-programma dat ik had gezien waarin mensen werden geïnterviewd die nog maar kort te leven hadden. Ze beseften allemaal hetzelfde: waar het leven echt omdraait. Het veranderde hun levenshouding: ze gingen pas echt leven in het nu. Net als bij yoga, beseften wij. In stilte overdachten we dit. Je kon een speld horen vallen.

Waardoor word jij verleid?
Ik gluurde naar de jongeman die nog geen uur geleden had gemeld dat dit zijn laatste yogales was. Hij zat ontspannen met zijn ogen dicht. Ik zag een zachte uitdrukking op zijn gezicht. In mijn herinnering ging ik terug naar ruim een jaar geleden. Hij was toen nog een stuk kleiner, had wat hangende schouders. Zijn moeder had mij gevraagd om hem te begeleiden in de yoga. Hij had het haar zien doen en voelde diep van binnen dat het voor hem ook goed kon zijn. Soms kwamen ze samen naar de yogales (moeder en zoon) en dan deed hij altijd extra zijn best. Hij genoot er van als hij een oefening kon, waar hij eerst moeite mee had. En vond het heerlijk om naar binnen te keren, om stil te worden. Ik besefte dat deze les misschien wel zijn belangrijkste yogales ging worden voor hem. Er zat van alles in. Kies je er voor om je naar buiten richten of naar binnen? Laat je je leiden door allerlei verlokkingen of voel je diep van binnen wat echt goed voor je is? En... hoe eerlijk ben je als je je eerst opgeeft voor de cursus en op het laatste moment besluit om er niet meer aan mee te doen?


Zijn vriend, die altijd met hem meekwam, had een oplossing. "Simpel, ik keer eerst naar binnen bij de yoga en ga dan weer ontspannen naar buiten."

De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Het kan best zijn dat je door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties en toepassingen komt. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.

Wat heeft vilten nou met Yoga te maken?

Pratyahara of abstractie is, als het ware, de nabootsing door de zintuigen van het denkvermogen door zich terug te trekken , los ...