zondag 3 oktober 2021

Hoofd, schouder, knie en teen

 Yathabhimata Dhyanad Va (Of desgewenst door meditatie) (YS: 1.39)

 

“Hee, hee, ik woon hier, ik kom hier sla-a-a-pen…”, klinkt een lallende stem van beneden. De tweede les van de docentenopleiding was nog niet begonnen; we wachten nog op de laatste deelnemers, die wat moeite hadden om dit keer hun auto te parkeren. Het dorp was namelijk afgeladen vol met kermisgangers,  die waren afgekomen op de band die op het dorpsplein zou gaan spelen. “Mijn leraar Ajita, die hier jarenlang zijn Raja Yoga instituut had,  zag dit altijd als de grootste test”, vertelde ik grijnzend aan het begin van de les. “Als je midden op de kermis kunt mediteren, dan ben je een ‘pro’. Als je dan het tumult kunt ontstijgen en toch naar binnen kunt keren, is de stilte nog vele malen krachtiger.” De kermis bleef ons echter bezighouden die avond en hielp ons zelfs om de lesstof over Plato beter te begrijpen.

Plato die ons liet inzien dat er een ideeenwereld was en een zintuiglijke wereld. Dat er een idee “koekje” was, maar dat een koekje eigenlijk nooit hetzelfde was. Want een koekje kan een biscuitje, speculaasje of sprits zijn. En zelfs twee speculaasjes zijn nog niet hetzelfde, al komen ze wel uit dezelfde vorm. En wanneer is een speculaasje nog slechts een kruimel? En hoe komt het dat het vierde koekje uit hetzelfde pak dat je eet, echt heel anders smaakt dan het eerste koekje? Allemaal vragen die we met elkaar onderzochten, maar die je ook aan kinderen zou kunnen stellen om ze eens diep na te laten denken over wat Plato had gezien. Zijn ideeen, die een absolute eeuwigheidswaarde hebben, vind je in veel voetnoten terug bij grote filosofen die na hem kwamen. Ideeen over het goede, ware en schone.

“Hoofd, schouder, knie en teen, knie en teen”. Net toen we besloten om 45 minuten met elkaar te gaan mediteren zette de band dit nummer in. Op het dorpsplein, vlak onder onze yogaschool. Ik besefte dat dit voor sommigen een lange 45 minuten kon gaan worden. Maar nee: iedereen bleek er op zijn eigen manier iets van gemaakt te hebben. Zo was er iemand die eerst even heerlijk had gelachen om deze bizarre samenloop. En er was iemand die besloot het meditatieprogramma links te laten liggen en gebruik te maken van de gelegenheid om dan maar een body-scan te doen. Maar er waren ook deelnemers die vonden dat de tijd was omgevlogen. En deelnemers die zich vooral hadden beziggehouden met het onderwerp in de vitarka samadhi “thuis komen”…

“Zijn deze mensen hier beneden op het dorpsplein eigenlijk in samadhi, nu?”, vroeg ik terloops. En we luisterden naar het gejoel en gezang. “Ja, natuurlijk. Een complete vicara samadhi (blijheid, extase). Het wordt ook wel de ‘wow’ genoemd. En de mensen hebben dat nodig, na al die maanden van binnen zitten, angst en beperkingen. Het grote verschil is dat ze er wel meestal drank, keiharde muziek, elkaar en misschien ook wel drugs en pilletjes voor nodig hebben. Maar wanneer je aan Klassieke Yoga doet, kun je dat gevoel zelf oproepen. Gewoon rustig op je  meditatiekussentje.” De parallel met de ‘grot van Plato’ werd al snel gemaakt. De grot waarin mensen gebonden zijn aan de zintuiglijke wereld en slechts enkelen beseffen dat er meer is dan dat.

Terug naar de yogales. Hij was inmiddels afgelopen en we liepen met elkaar tussen de kermisgangers door over het dorpsplein. Opeens hoorden we achter ons een schreeuw: “Nee PAPA, niet dood gaan…” Toen we omkeken zagen we een oudere man op de grond liggen, met zijn fiets boven op hem. Zijn dochter stond in paniek te schreeuwen.  “Rustig, rustig, rustig”, zei ik tegen mezelf. En we liepen naar de man toe. Een walm van drank kwam ons al tegemoet. Deze meneer was dronken en had het bochtje te krap genomen, waardoor hij met fiets en al op het trottoir was gevallen. En daar lag hij nu. Terwijl zijn dochter de ambulance belde, scanden wij de situatie. Hij was nog aanspreekbaar, had geen bloed, kon nog alles bewegen. En we besloten hem rechtop te zetten op een in allerijl gebrachte tuinstoel. En ja, hij had genoten van de avond en wist echt niet waar zijn dochter zich zo druk om maakte…

 

woensdag 25 augustus 2021

De moderne Socrates

 

“Mag ik je een vraag stellen?”, las ik in de Whatsapp. Het bericht was afkomstig van een voor mij compleet onbekende. Ik probeerde zijn profielfoto nader te bestuderen en zag een foto van een jongeman poserend in ontbloot bovenlijf en korte broek, zittend op wat leek een rots, en uitkijkend in de verte op een natuurgebied. Het was een wazige foto en wat me opviel was het contrast van licht (datgene waar hij naar uitkeek) en donker (de plek waar hij zat op de rots). Het maakte me nieuwsgierig en ik antwoordde: “Natuurlijk. Dat mag!”

Een gemeenschappelijke zoektocht

“Wat is jouw levensmissie?”, “Wat is jouw visie?”, “Hoe ziet jouw spiritualiteit eruit?”, “Kan je ieder mens helpen?”. Binnen een uur kreeg ik al de nodige levensvragen voorgeschoteld. Vragen die mij ook al enige tijd bezighielden. Wat leuk dat deze grote onbekende op deze manier op mijn pad was gekomen. En ik nam de vragen de hele dag met me mee. Totdat ik besefte dat het niet zozeer ging om mijn antwoorden of mijn waarheid. Maar de gemeenschappelijke zoektocht die we blijkbaar bleken te hebben. En ik besloot terug te appen: “Wat een interessante vragen. Antwoorden vind ik in de natuur, in mijn leven, in oude teksten, in verbinding met anderen, in de stilte. Via Whatsapp vind ik dat lastig.”

De moderne Socrates

Het bleef een paar dagen stil. En eigenlijk vond ik dat jammer. De vragen hielpen me om het alledaagse te ontstijgen. En ik dacht aan de filosoof Socrates, die in het oude Athene rondzwierf en willekeurige mensen vragen stelde. Over het leven. Hij wist zo door te vragen, dat mensen vaak ten einde raad raakten en gingen twijfelen aan datgene wat ze altijd als waarheid hadden beschouwd.  Hij pretendeerde zelf niet veel te weten en van hem komt de uitspraak: Wijs is hij die weet wat hij niet weet. Was deze grote onbekende misschien een moderne Socrates, die zomaar willekeurige mensen benaderde om hen weer eens echt aan het denken te zetten? Over wat belangrijk is in het leven.

Evengoed bedankt

En daar kwam toch weer een bericht, dit keer zonder vragen, maar met een teleurgestelde toon. Althans zo voelde dat voor mij. “Helaas krijg ik geen reactie van je. Ik zal je dus niet meer vragen. Evengoed bedankt. Ik dacht dat je mensen begeleid. En dat je open stond voor vragen en of hulp die je kunt bieden. Ik kom iedere keer bij verkeerde personen uit die een website hebben en zich voordoen alsof ze een ander willen of kunnen helpen. Eindstand gaat het alleen maar om geld.” Ik voelde dat het tijd werd om elkaar eens echt te ontmoeten en stelde voor  te bellen. Het werd een bijzonder gesprek. Over wat ons bezighoudt, de zoektocht naar het licht, theater, Vivaldi, kinderen en filosofie…

Vandaag keek ik weer even naar de profielfoto van de grote onbekende. Die vanuit het donker uitkeek naar het licht. Wat heb ik veel van hem en zijn vragen geleerd. Dank je wel!

dinsdag 8 september 2020

Boeddha, Socrates en Jezus?

Als de afwezigheid van bezitzucht een voldongen feit is, komt kennis (inzicht) omtrent het "hoe"en "waartoe"van het bestaan (YS 2.39) 

“Ooh, dat is de Happy Boeddha! Ruikt hij ook lekker?” Verbaasd keek ik hem aan. “Ja, dat is van die geurtjes van Rituals.”,  vervolgde deze jongeman zijn verhaal. “Wij hebben die thuis!” Zijn vriend corrigeerde hem:  “Nee man, het is een soort tuinkabouter, onze buren hebben die ook in hun tuin staan.” Ik besefte dat we voor het beantwoorden van mijn vraag (wat is de overeenkomst tussen Boeddha, Socrates en Jezus?) wel wat tijd uit mochten trekken bij deze yoga- en filosofieles. Maar daar vergiste ik me in.

Wat weten we eigenlijk van ze? Er gingen wat vingers de lucht in. “Socrates was de man die in Athene allemaal vragen stelde aan voorbijgangers om ze diep te laten nadenken.” “Ja, en uiteindelijk heeft hij de gifbeker leeg gedronken, omdat hij weigerde daar mee te stoppen.” “Hij zei ook dat het enige dat hij wist, was dat hij niet veel wist, of zo iets.” “Hij heeft er eigenlijk voor gezorgd dat de mensen wijzer werden. Maar wat heeft dat eigenlijk met die andere twee te maken?”

“Laten we eens verder kijken. Hoe zat het met Jezus?” Daar wisten ze nog meer over te vertellen. Over de stal in Bethlehem en de drie koningen en de ster die in die nacht aan de hemel stond. En  natuurlijk dat hij aan het kruis was gestorven. En toen uit zijn graf weer was opgestaan. Maar veel verder dan dat, kwamen deze kinderen niet. Dit was het verhaal, maar wat was eigenlijk de boodschap van Jezus? Het bleef stil.

Ik besloot van deze les een quiz te maken. In iedere oefening die we deden zat een hint, waarmee ze de uiteindelijke vraag zouden kunnen beantwoorden. Een yogahouding die vol overgave werd uitgevoerd, een spel waarbij we een kring vormden en een flinke discussie kregen over de spelregels. Een oefening in dienstbaarheid: “Wat zou jij kunnen doen vandaag om een ander iets blijer te maken?”. Een stilteoefening. Een filmpje over Boeddha en tot slot een reclameblaadje van de plaatselijke modeketen die de herfstcollectie onder de aandacht bracht.

Nu was de verbazing van hun gezichten te lezen. “He, wat heeft dat er nu mee te maken?” En ik verzekerde ze dat het antwoord erin stond en dat ze het er mochten uitscheuren. Verwoed werd het krantje doorgebladerd. In stilte, ieder voor zich. Na 5 minuten gingen de eerste kinderen al scheuren in de krant. Ik zag het stapeltje met krantenknipsels groter worden en wachtte vol spanning af wat er ging komen. Er was slechts een meisje die niets uit haar krantje scheurde en met een glimlach op haar gezicht voor zich uit zat te kijken. 

“Nou kijk, ik zag het wifi-teken en besefte dat Boeddha, Socrates en Jezus ook een soort verspreiders waren van een boodschap en dat die boodschap er nu nog is.” “Ja en ik zag het woord ‘boven’ en besefte dat ze alle drie bezig waren met wat er daar is.” “En ik had ‘open’ gevonden, ze stonden alle drie open om de mensen te helpen.” “En ik zag het woord ‘gratis’, volgens mij vroegen ze ook geen geld om de mensen te helpen in die tijd.” “Ik weet het”, riep het meisje enthousiast uit: “Dit  hele krantje heeft met ze te maken. Ze hielden zich helemaal niet bezig met bezittingen en de buitenkant. Ze waren niet rijk. Ze richtten zich op de binnenkant.” En dat gingen wij ook doen.


De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Misschien kom jij door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.

dinsdag 25 februari 2020

Wat heeft vilten nou met Yoga te maken?


Pratyahara of abstractie is, als het ware, de nabootsing door de zintuigen van het denkvermogen door zich terug te trekken, los te maken van hun objecten.(YS 2.54)


“Waar zijn de yogamatjes?” Verbaasd keek hij om zich heen. Iedere zaterdagavond komt hij samen met nog een aantal andere jongens bij mij, om het alledaagse te ontstijgen. Door yoga te beoefenen, naar binnen te keren en op zoek te gaan naar (eigen) wijsheid. Maar dit keer was de ruimte leeg en nodigde ik ze uit om lekker aan de grote tafel te komen zitten. Ik had namelijk zin om te vilten.


Stilte als een natuurlijke deken
Na de uitleg over de vilttechniek, en een Youtube-filmpje over hoe de merino-wol geschikt wordt gemaakt om te vilten, gingen ze enthousiast aan de slag. “Is het goed zo?”, hoorde ik regelmatig, waarna ik ze liet zien hoe je het vilt zelf kan testen, door het even in het warme water te houden. Blijft het aan 1 stuk, dan kun je verder. Zoniet, dan vereist het nog wat meer geduld en zachtheid om van de verschillende stukjes wol een geheel te maken. Wat met het vilt gebeurde, gebeurde ook met de groep: het werd langzamerhand een geheel. Geen gedoe meer over wie waar zit, welk stukje vilt je recht op hebt, irritaties onderling of wat je nog met de ander moest bepraten. De stilte viel als een natuurlijke deken over ons heen.

Ik weet zeker dat jij het straks weet
Opeens stond hij naast me, legde zijn natte hand op mijn schouder en fluisterde me in: “Eeeh Angela, wat heeft dit eigenlijk met yoga te maken?” Er gingen allerlei gedachten door me heen, die ik graag met hem en de andere jongens zou willen delen. Maar zou het niet vele malen krachtiger zijn, wanneer hij zijn eigen realisatie zou mogen ontvangen? Ik besloot de vraag te parkeren en fluisterde terug: “Ik weet zeker dat je dat aan het eind van de les weet…”, waarna ik mijn aandacht weer richtte op het stukje vilt in mijn hand. Een uur lang werkten we in stilte verder.

De kracht van de zintuigen
Wat de jongens deze les mochten ervaren, was de kracht van de zintuigen. En de vijfde stap in Yoga: pratyahara. Pratyahara is de techniek om los te komen van de prikkels van de buitenwereld. Prikkels die binnen komen via onze zintuigen: de tast, het gehoor, de smaak, de geur, het zicht. Dat kan het suizen van de wind zijn, het snuiten van je neus, het piepen van je mobiele telefoon enz. Alles wat ons afleidt van onze binnenwereld. Wij ontdekten dat sommige prikkels ons ook kunnen helpen om juist naar binnen te keren en volledig te verstillen. Bij het vilten was dat de combinatie van de zachte stof in mooie tinten, de geur van de olijfoliezeep, het warme water en de repeterende beweging van de vingers op de palm van onze hand.

“Ik weet het…”, vertelde hij me met zachte stem na afloop. Bij yoga hebben we geleerd om ons af en toe even terug te trekken in “ons ei”. En dan wordt het heel stil. “Dat kan dus ook door te vilten!”

De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Misschien kom jij door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.

vrijdag 8 maart 2019

Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet

Concentratie is het vasthouden van het denken binnen een begrensde, mentale ruimte (het object van de concentratie) (YS 3.1)

“Mogen we een tiktok-filmpje opnemen in de yogales?”, vroegen de drie meiden met een luide stem. Hun yogales zou pas om 15.00 uur beginnen, maar ze stonden al een kwartier ongeduldig te wachten. Met hun mobiel natuurlijk in de hand, ondertussen een selfie makend en druk pratend. “Mmm, wat zou jullie filmpje te maken kunnen hebben met de les?”, was mijn antwoord. Het bleef even stil, ik wachtte nieuwsgierig af op wat komen ging. Maar er kwam niets, hun aandacht was al weer gericht op de “groep 8 app”, waar de laatste roddel in werd besproken. Een lekker begin van de les, mompelde ik binnensmonds, terwijl ik op mijn yogakussentje plaatsnam.

“Ik heb zojuist buiten een eerste bloem aan de struik gevonden en die voor jullie meegenomen…” begon ik de les. De mobieltjes waren inmiddels op “stil” gezet en nadat iedereen op zijn eigen yogamatje zat, leek het of de rust was teruggekeerd. Zeker toen ik ze het raadsel voorlegde: “Wij kunnen binnen 1 minuut van die ene bloem wel 12 bloemen maken.” “Onmogelijk”. Maar er kwamen langzamerhand wat suggesties. “Gewoon met je ogen dicht”, opperde iemand. “Ja, of een foto maken en die doorsturen naar 12 anderen”. Ik besloot mijn spiegeltje uit de koffer te pakken en de verwondering was groot. “Wow”.

Het gewone denken van de mens wordt volgens Patanjali in de Yoga Sutra’s geniaal in kaart gebracht met behulp van letters: A B C D E F G. Waarbij iedere letter voor een nieuwe gedachte staat die vliegensvlug bij je op kan komen, veelal door associatief denken. Wanneer je je enigszins kunt concentreren, dan zou je het alsvolgt kunnen zien: A A C A A B A D. En wanneer je helemaal in 1 object van meditatie op kan gaan, dan wordt het: A A A A A A A. De verstrooiingen worden steeds minder en de concentratie neemt steeds meer toe. Eenpuntige gerichtheid.

Voor ik verder ga, wil ik je vragen om eens even een blik te werpen op een bloem bij jou in huis. Gewoon een paar minuten naar kijken. Gelukt? Dat is precies wat de kinderen deze les ook deden. Ze keken een paar minuten naar een bloemenmandala. Waarna aan het eind van de yogales naar precies dezelfde mandala nog eens werd gekeken. Wat bleek? “Ik zie nu veel meer details!”, “Het lijkt wel of ik de roos in het midden werd”, “Het was me helemaal niet opgevallen dat er zo’n kleurige bladerkrans om heen zat”. En zo gingen ze nog even door. Je kunt het zelf ook ervaren door na een aantal yogaoefeningen nog eens naar diezelfde bloem in huis te kijken. En?

Yoga leidde in deze les dus tot minder verstrooiingen en eenpuntige gerichtheid. Maar er bleken meer effecten te zijn. “Ik voel me nu net zo ontspannen als in de natuur”, verzuchtte een meisje met rode wangen en een twinkel in de ogen. “Ik werd zo blij dat het me uiteindelijk lukte om die moeilijke houding toch een paar tellen vol te houden”, vertelde een ander trots. En dan waren er nog twee meiden in slaap gevallen. “Ja, dat komt omdat ze ’s avonds laat op hun mobiel stiekem tiktok-filmpjes kijken…”wist hun vriendin te vertellen. Ze glimlachte er bij.



De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Misschien kom jij door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.


vrijdag 8 februari 2019

Yoga leidt tot niets


Yoga is het stilzetten van de wijzigingen van het denken (YS 1.2)

“Ik begrijp hier werkelijk niets van…”, verzuchtte een van de deelnemers aan de docentenopleiding. We zaten met de groep aan tafel, in het midden stond een thermoskan met thee en een bakje met nootjes. Na een 1,5 uur durende yogales was het nu tijd geworden voor de theoretische kant van de Yoga: De Yoga Sutra’s van Patanjali. De opdracht was om de eerste sutra te gaan “diep lezen”, met een vinger onder de regel en vervolgens een aantekening te maken wanneer er iets was in de tekst dat je raakte. Na 5 minuten werden de eerste woorden opgeschreven en er waren zelfs al deelnemers die een heel a4 vol hadden na een kwartier. Waarna we gezamenlijk de sutra gingen ontleden en hiermee inzicht kregen in de geschiedenis van de Klassieke Yoga. “Het lijkt wel een heilige tekst”, wist iemand na afloop te vertellen.

Zet jezelf op zij

“Neem niet alleen mijn woorden op, maar begrijp wat ik wil zeggen.”, schreef Nishida Kitaro, de belangrijkste Japanse filosoof van de twintigste eeuw. Ik besefte dat het dit was wat we met elkaar aan het doen waren: jezelf op zij zetten tijdens het lezen van de teksten. En dat kan alleen door zoveel mogelijk openheid te genereren. Na een meditatie lijkt het wel of deze “heilige teksten”, een veel diepere lading met zich meebrengen, dan wanneer je het oppervlakkig leest. Het gaat erom om deze diepere lading te kennen, te begrijpen, het te ervaren en het vervolgens ook uit te kunnen leggen aan je leerlingen. Want daarvoor kwamen deze docenten: om yoga een plek te geven in hun school.  

Een gemeen stemmetje in me

Ook ik had mijn oefening in “diep lezen”. En wel van een van de belangrijkste en bekendste sutra’s uit het boek: Yogas citta-vrtti-nirodhah. Met als vertaling: yoga is het stilzetten van de wijzigingen van het denken. Door veel yogabeoefenaars werd het geinterpreteerd als “stoppen met denken”, maar daar nam ik geen genoegen mee. Twee weken lang las ik iedere dag de sutra, bestudeerde ik de verschillende commentaren en verdiepte ik me in het yoga mensbeeld. Maar ik kwam niet veel verder dan “stoppen met denken”. Tot ik op een dag stil bleef staan bij de volgende zin: “Het spreekt vanzelf dat de betekenis van deze woorden pas voldoende duidelijk zal worden als het boek grondig bestudeerd is en als de diverse aspecten van het onderwerp overwogen zijn in hun betrekking tot elkaar.” “Zie je wel, nu heb je 8 jaar lang je bezig gehouden met Yoga en de 2e sutra uit het boek begrijp je nog niet eens, laat staan dat je het kunt uitleggen aan je leerlingen”, klonk een gemeen stemmetje diep in mij.

De ballon steeg op

 “Gaan jullie vanavond naar de heksenkring?”, vroeg dochter Rosalie die ochtend. Ik grijnsde. Ze had onze meditatiegroep, waarmee we iedere maand bij elkaar kwamen, gekscherend heksenkring genoemd. En daar zat misschien wel een kern van waarheid in (!). Ik had besloten om mijn sutra eens even helemaal te laten rusten en me te richten op de oefeningen die op het programma stonden. Wat asana’s, een pranayama, een mudra en vervolgens een samyama op het manipura chakra. Er ontstond een gevoel alsof ik steeds verder opsteeg in een ballon, en alle ballast overboord werd gegooid. Steeds hoger en hoger en een steeds ijlere lucht. Totdat er niets meer was. Ik besefte dat dit in de buurt van mijn sutra kwam, maar dat ik er nog niet was. “Dit is het: Yoga leidt tot niets”, mompelde ik in de auto terug naar huis.

Niets in een wereld vol iets

En is dat ook niet wat er in deze sutra van 4 woorden wordt geschreven? Yoga staat voor verbinding, op verschillende niveaus. Met uiteindelijk de verbinding van Brahman met Atman. Om daar te komen dient er bijvoorbeeld door de 8 stappen van Raja Yoga controle te komen over de verschillende lichamen: het fysieke lichaam, het etherische (energie) lichaam, het astrale lichaam (emoties) en het mentale lichaam (gedachten). Als er controle komt over de vritti’s (dat was de ballast van toen ik in mijn ballon zat), kun je steeds hoger stijgen. En uiteindelijk in Nirbija Samadhi terechtkomen. En dat valt eigenlijk niet te omschrijven. Laat staan uit te leggen. Want hoe leg je “niets” uit in een wereld vol “iets”? 

De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Misschien kom jij door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.

vrijdag 19 oktober 2018

Minder is meer

Pratyahara of abstractie is, als het ware, de  nabootsing door de zintuigen van het denkvermogen door zich terug te trekken, los te maken van hun objecten (YS 2,54)

"Ze hebben er zin in!", vertelde de oma met een glimlach op haar gezicht terwijl haar twee kleinzonen langs mij heen de yogaruimte inrenden. De matjes - die keurig naast elkaar lagen - werden gebruikt als hindernissen. En met een verhit gezicht renden de jongemannen rond. Ik nodigde ze met een zo kalm mogelijke stem uit om plaats te nemen op hun yogamatje, net als de andere kinderen. Ze konden geen minuut stilzitten en ik voelde bij mij, maar ook bij de andere kinderen de spanning toenemen.

Is het al pauze?
"Ik ga naar de wc", meldde de eerste jongeman met een luide stem, terwijl we net waren begonnen met de stilte oefening. "Ik ook!", riep zijn jongere broer, die eerst even mijn reactie afwachtte. Ze renden de gang door op zoek naar de wc, en bleven een tijdje weg. "Wat zijn jullie nu aan het doen?", vroeg de een bij binnenkomst terwijl we de yogagroet deden. En zonder mijn antwoord af te wachten kwam er al weer een volgende vraag: "Wanneer begint de echte judo(!)cursus eigenlijk?" "Wat gaan we dan allemaal doen?" "Is het al pauze?"

Eeeeeeeeel
Ik legde uit dat het geen judo, maar een yogacursus betrof, waar je alleen maar komt voor jezelf. Om te ontspannen, naar binnen te keren."Eeeeeeeeel", hoorde ik een van de jongens roepen. Het bleek geen afkeurende reactie te zijn op mijn uitleg. Een van de andere jongens had een scheet gelaten die nogal stonk. En daar moest de rest natuurlijk om lachen. Er was er eentje die echt de slappe lach kreeg en niet meer kon stoppen. Ik vervolgde mijn uitleg dat je bij yoga ook leert hoe je je kunt gedragen als een mooi mens. Dat je bijvoorbeeld door een scheet te laten, een ander opzadelt met jouw stank. Terwijl je ook even naar de gang had kunnen lopen.

Doe ik het goed?
Het werd tijd voor minder woorden en wat meer fysieke oefeningen. Wellicht dat ze daar de harmonie in konden vinden. "Doe ik het goed?", werd er om de haverklap gevraagd. Bij yoga is er geen goed of slecht, je lichaam geeft jou het antwoord. Ze hadden inmiddels rode konen op de wangen. "Kun je even komen helpen?" "Wat gaan we straks doen?" En na twee oefeningen: "Ik heb zo'n dorst, mag ik even wat gaan drinken?" Tussendoor werd nog even de computergame besproken die ze blijkbaar vlak voor de les hadden gespeeld. "Ssstttt", riepen een paar andere kinderen geïrriteerd. Maar de boodschap kwam nog niet aan.

Alle stipjes staan voor prikkels
Ik besloot om niet meer te reageren op alle prikkels en slechts een stipje te tekenen op mijn tekenbord. Gedurende de resterende tijd werd het bord gevuld met stipjes. Aan het einde van de les liet ik ze het bord zien en vroeg wat ze zagen. Het bleef even stil. "Stipjes!" "Alle stipjes staan voor prikkels. We worden de hele dag gevuld met stipjes. Wat we denken, wat we doen, wat we zien, wat we horen, wat we ruiken, wat we voelen." En ik herhaalde een aantal dingen die de kinderen de afgelopen les hadden geroepen en gedaan. En die dus tot een stipje hadden geleid. Was dit het waard om de stilte te verbreken? Het werd stil. Ik kon een speld horen vallen.

Dan word ik dus rustiger?
De stilte werd door mij verbroken met een rekenvraagstuk om te overdenken. En daar hielden deze jongens wel van. "Stel dat je maar een hoeveelheid 100 aandacht hebt en je hebt 50 stipjes. Hoeveel aandacht gaat er dan naar elk stipje?" "Simpel, dat is 100 gedeeld door 50, twee dus". "En stel dat het je zou lukken om de hoeveelheid stipjes terug te brengen naar 20?" "Ja dan zou ik veel meer aandacht hebben voor de stipjes die overblijven." "Dan word ik dus rustiger?" Dat is wat yoga jou kan brengen: rust in je hoofd. Minder indrukken is zoveel meer aandacht voor de dingen die er echt bij jou toe doen.

Hij werd nu pas echt enthousiast: "Juf, zullen we de volgende les helemaal in stilte doen?"

De Spirituele Lessen trachten de Yoga Sutra's tot leven te brengen. Boven iedere les vind je dan ook een sutra waar de les naar kan verwijzen. Het kan best zijn dat je door zelfstudie en dieplezen weer tot andere realisaties en toepassingen komt. Dat is de weg van de innerlijke wijsheid.

Hoofd, schouder, knie en teen

  Yathabhimata Dhyanad Va ( Of desgewenst door meditatie) (YS: 1.39)   “Hee, hee, ik woon hier, ik kom hier sla-a-a-pen…”, klinkt een la...